วิตามิน อาหารเสริมจำเป็นหรือไม่ ?

ถ้าคนเรารับประทานอาหารเพียงพอ รับประทานวิตามินแร่ธาตุจากผักผลไม้เพียงพอก็ไม่จำเป็นต้องรับประทานก็ได้ แต่ปัจจุบันคนส่วนใหญ่หันไปรับประทานเป็นอาหารฟาสฟูดส์ หรือว่าอาหารแช่แข็ง ซึ่งจะมีคุณค่าทางอาหารลดลง ทำให้บางทีเราได้รับสารอาหารหรือแร่ธาตุไม่เพียงพอ

ปัจจัยสำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือ การดำรงชีวิตของคนยุคนี้เปลี่ยนไปจากยุคเก่ามาก ปัจจุบันคนทำงานออฟฟิศนังกับโต๊ะ การที่เราจะได้ออกแรงในแต่ละวันก็น้อย การที่เราจะไปใหนมาใหนแทนที่เราจะเดินเราก็ขับรถ เราไม่ขึ้นบันไดเพราะเราก็ใช้ลิฟท์ตลอดเวลา เพราะฉะนั้นในแต่ละวันเราก็ไม่ค่อยได้ออกกำลังกาย และยังมีความเครียดที่สูง เช่นในตอนเช้าเจอรถติดก็เครียดแล้ว จึงเป็นสาเหตุทำให้เกิดโรคต่างๆเกิดขึ้นตามมามากมาย จะมีอยู่โรคหนึ่งที่เกี่ยวกับไลฟ์ไตล์โดยเฉพาะ คือโรคที่เรียกว่า Syndrome X หรือ เมแทบอลิกซินโดรม (metabolic syndrome) หรือคนไทยเรียกว่าโรคอ้วนลงพุง โรคนี้ก็จะประกอบไปด้วย

  • อ้วนลงพุง
  • ความดันโลหิตสูง
  • คอเรทตรอรอนสูง
  • เบาหวาน

ซึ่งหลายคนเป็นเป็นโรคนี้ ซึ่งจริงๆแล้วแค่ปรับเปลี่ยนไลฟ์ไตล์ รับประทานอาหารอย่างถูกวิธี ออกกำลังกาย ลดน้ำหนัก ก็หายได้

ปัจจุบันคนเป็นโรคนี้กันมากโดยไม่รู้ตัว เพราะว่าเราทำงานแล้วก็ต้องเร่งรีบ ถ้าคุณหมอแนะนำว่าต้องกลับไปออกกำลังกายอย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 ครั้ง ทานอาหารครบสามมื้อและต้องพยายามอย่าทานหวานมากจนเกินไป ทานผักผลไม้ให้ได้อย่างน้อย 5 หน่อยบริโภคต่อวัน อย่างเช่น 1 หน่วย ก็เท่ากับ แอปเปิ้ลขนาดกลาง 1 ลูก ส้ม 1 ผล บร็อคโคลี 1 ก้านใหญ่ ใน 3 มื้อ เช้า กลางวัน เย็น ต้องทานให้ได้ 5 หน่วย อย่างผักไม่ใช่แค่ให้วิตามินและแร่ธาตุแต่ยังให้เส้นใยในอาหาร การที่เราทานเส้นใยอาหารมากๆ ทำให้เราอิ่มนานแล้วก็ไม่อ้วน แล้วยังป้องกันในเรื่องของมะเร็งลำใส้ใหญ่ด้วย ถ้าอยากลดน้ำหนักต้องทานอาหารที่มีเส้นใยเยอะๆ

การพักผ่อน

การนอนก็สำคัญ เป็นการลดระดับของฮอร์โมนเครียดได้ ทำให้ฮอร์โมนที่ฟื้นฟูสภาพร่างกายเราอย่างโกรท ฮอร์โมน (Growth Hormone) ถูกหลั่งออกมา

การนอนที่ดีต้องนอนให้ได้ 8 ชั่วโมง แล้วก็อย่านอนหลังเที่ยงคืน และก็ต้องเป็นการนอนที่ต่อเนื่องไม่มีการถูกปลุกขึ้นมากลางดึก

ทั้งสามอย่างที่กล่าวมา คือ การกิน การออกกำลังกาย การพักผ่อน ซึ่งบางทีเราก็ไม่สามารถทำได้ทั้งหมดด้วยปัจจัยหลายๆอย่าง ทำให้คนหันมาทานวิตามินอาหารเสริมกัน ด้วยความเชื่อที่ว่าสามารถมาทดแทนพฤติกรรมต่างๆที่เราทำให้ร่างกายเสียได้

วิตามิน อาหารเสริม สามารถทดแทนอาหารหลักได้หรือไม่?

มีการศึกษาเป็นการศึกษาของอเมริกาพบว่า คนเอมริกาทั่วไปที่รับประทานอาหารธรรมดาปกติทั่วไป ยังมีภาวะที่ระดับของวิตามินไม่ได้ดีมากเพียงพอเรียกในระดับออฟติมั่ม เลเวล (optimum level) เพราะฉะนั้นการทานวิตามินรวมสามารถทานได้ใหม? ทานได้ แต่ควรจะทานให้ถูกวิธี อย่าทานมากเกินไป อย่างวิตามินบางตัวที่เป็นวิตามินที่ละลายในใขมัน เช่น วิตามินเอ วิตามินดี วิตามินอี วิตามินเค พวกนี้สะสมได้ แต่อย่างวิตามินบางตัวเช่น วิตามินซี รับประทานมากเกินไปมันก็ละลายออกมาในน้ำ ก็คือถูกขับออกมากับปัสสาวะ เพราะฉะนั้นก็จะไม่เกิดการสะสม รับประทานมากก็ไม่ได้เป็นอันตรายเพียงแต่ว่าก็ออกมาหมดแค่นั้นเอง

เราจะรู้ได้อย่างไรว่าเราขาดวิตามินอะไร?

กว่าจะมีอาการแสดงออกมาให้เราเห็น มันก็ต้องมีระดับขาดวิตามินค้อนข้างมาก ในปัจจุบันเราไม่ต้องรอจนเกิดอาการออกมา สามารถตรวจได้ด้วยการตรวจเลือดวัดระดับวิตามินในร่างกายว่าเราขาดวิตามินอะไร จะได้เลือกทานถูก เพราะสูตรวิตามิน บางคนทานมากทานน้อยไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของแต่ละคน

โรคโลหิตจางทานวิตามินตัวใหนได้บ้าง?

ต้องดูว่าคุณเป็นโลหิตจางจากอะไร และควรปรึกษาแพทย์ก่อนก็จะบอกแยกประเภทได้ ถ้าเป็นโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กก็รับประทานธาตุเหล็กเสริม เพราะโลหิตจางมีหลายประเภท อย่างถ้าเป็นโลหิตจางจากกรรมพันธุ์ (ธาลัสซีเมีย Thalassemia) อาจจะไม่จำเป็นต้องรับประทานเสริม

ถ้าไม่ทานผักจะรับประทานวิตามินอะไรเสริมได้?

จริงๆแล้วไม่มีอะไรที่จะมาทดแทนได้ วิตามินอัดเม็ดที่สกัดออกมาจากผัก มันไม่ได้สามารถสกัดได้ทุกตัว เพราะในผักนั้น นอกจากวิตามินแล้วยังมีพวกสารที่เรียกว่า ไฟโตเคมิคอล ต่างๆเป็นแสนเป็นล้านชนิด ซึ่งนักวิทยาศาสตร์นั้นไม่มีทางสกัดออกมาได้หมด เพราะฉะนั้นทดแทนไม่ได้ อย่างไรก็แนะนำว่าหัดทานผักง่ายกว่า

วิตามินที่จำเป็นพื้นฐานเลยก็คือในกลุ่มของพวก วิตามินเอ วิตามินซี วิตามินอี ซึ่งผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์อาจจะทานพวก โฟลิก ซึ่งจะมีมากในพวกผักใบเขียว แต่ถ้าเราไม่ค่อยทานเราก็อาจจะไม่ค่อยได้รับ ที่บอกว่าโฟลิกก็เพราะว่าผู้หญิงในวัยเจริญพันธุ์นั้นเกิดขาดธาตุโฟลิก เวลาที่เราตั้งครรภ์ บุตรก็จะมีความเสียงต่อโรคของพวกสมองได้

การทานวิตามินแต่ละประเภทต้องแบ่งตามช่วงเวลา ใช่ใหมหรือไม่?

จริงๆแล้วมีวิตามินบางประเภทที่จะเหมาะกับการรับประทานตอนเช้า อย่างเช่น โคเอ็น ไซม์ คิวเทน (Coenzyme Q10) เป็น โคแฟกเตอร์ (Co-factor) ที่สำคัญสำหรับการผลิตพลังงานต่างๆในร่างกาย ซึ่งเราใช้พลังงานมากในตอนกลางวัน เพราะฉะนั้นเหมาะกับการรับประทานในตอนเช้า นอกจากนี้โคเอ็น ไซม์ คิวเทน ยังเป็นตัวต้านอนุมูลอิสระที่ป้องกันการถูกทำลายจากแสงแดดเพราะฉะนั้นก็เหมาะกับการทานตอนเช้าอีกเหมือนกัน แต่อย่างแร่ธาตุ เช่น แมคนีเซียม ทานแล้วจะรู้สึกผ่อนคลายเพราะฉะนั้นอาจจะเหมาะกับการทานตอนเย็นจะได้เกิดความผ่อนคลายและนอนหลับสบายขึ้น

จำเป็นต้องรับประทานก่อนหรือหลังอาหารใหม?

วิตามินทุกตัวส่วนใหญ่แล้วหลังอาหาร จริงๆแล้วคือพร้อมอาหาร โดยทานอาหารแล้วก็ทานวิตามินก็ดูดซึมเข้าไป อย่างเช่นวิตามินซี ตัวนี้ระคายท้องง่ายถ้าเราทานตอนที่เราท้องว่างก็จะเกิดการเสียดท้องได้

แนะนำการทานวิตามิน

  • ทานอาหารให้เพียงพอก่อนแล้วถือว่าวิตามินเป็นแค่ตัวเสริม อย่าทานวิตามินแทนอาหาร
  • ถ้าคิดจะทานจริงจัง ปรึกษาเภสัชกรหรือว่าแพทย์แล้วก็หาความรู้เองด้วยจากหนังสือเพื่อที่เราจะได้ทานได้อย่างถูกวิธี เพราะว่ามันสามารถเกิดอันตรายได้